Hálstognun eftir aftanákeyrslu - algengari en þú heldur

Á hverju ári greinast yfir 500 einstaklingar á höfuðborgarsvæðinu með hálstognun eftir bílslys. Þrátt fyrir hversu algeng þessi meiðsli eru gera margir sér ekki grein fyrir því að einkenni koma oft ekki fram fyrr en nokkrum klukkustundum eða jafnvel dögum síðar. Rannsóknir sýna jafnframt að konur greinast oftar en karlar.

Flestir tengja hálstognun við aftanákeyrslur, enda eru þær algengasta orsök þessara meiðsla eftir bílslys. Hálstognun getur þó einnig orðið við aðrar tegundir árekstra eða við annars konar slys/meiðsli.

Þú lendir í aftanákeyrslu. Bíllinn er kannski lítið skemmdur og þér líður ágætlega þegar þú stígur út.

Daginn eftir vaknar þú með stífan háls. Höfuðið er þungt, erfitt er að snúa höfðinu þegar þú keyrir og jafnvel gerir smá svimi vart við sig. Þetta er algengara en margir halda.

Einkennin koma oft ekki strax

Við hálstognun (whiplash) geta einkenni komið fram nokkrum klukkustundum eða jafnvel einum til tveimur dögum eftir slysið. Algeng einkenni eru:

• verkur í hálsi

• stirðleiki

• höfuðverkur

• svimi

• verkur milli herðablaða

• skert hreyfigeta í hálsi og/eða öxlum

Meira en bara verkur

Margir halda að hálstognun snúist eingöngu um verki. Rannsóknir sýna hins vegar að fólk sem hefur orðið fyrir hálstognun er oft einnig með skerta hreyfigetu í hálsi og á erfiðara með að stjórna hreyfingum háls, þ.e. hreyfingar geta orðið rykkjóttar og jafnvel aukið verki. Þetta getur útskýrt af hverju sumir upplifa að hálsinn sé "ekki eins og áður", þrátt fyrir að röntgen- eða segulómmyndir sýni ekkert óeðlilegt.

Hvenær er rétt að leita sér aðstoðar?

Ef verkirnir eru að aukast, þú átt erfitt með að hreyfa hálsinn eða ert farinn að finna fyrir svima eða höfuðverk getur verið skynsamlegt að láta meta ástandið.

Sjúkraþjálfari getur metið hreyfigetu hálsins, hreyfistjórn og önnur einkenni og leiðbeint um hvernig best er að hefja endurhæfingu.